در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا ادامه دارد، گزارشهایی از آمادهباش بیش از ۱۴ نفتکش در جزیره خارک منتشر شده است. با این حال، حرکت نفتکشها برای شکستن محاصره دریایی تأیید نشده و تصمیم رسمی برای اعزام کاروان اعلام نشده است. همزمان، اختلاف بر سر برنامه هستهای، محدودیتهای دریایی و امنیت تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
نفتکشهای خارک و محاصره دریایی
خارک بهدلیل نقش محوری در صادرات نفت ایران اهمیت دارد. گزارشها و دادههای ردیابی کشتیرانی از جابهجایی کشتیها و تدارک برای تأمین خدمه حکایت دارند. در رسانههای ایران از طرح احتمالی حرکت گروهی نفتکشها با عنوان «ایده فریدون» یاد شده است، اما اصل حرکت تا زمان تنظیم گزارش تکذیب شده و تصمیمی رسمی درباره آن اعلام نشده است.
عباس عراقچی روز شنبه در مسقط، در پاسخ به پرسشی درباره شکستن محاصره، آن را غیرقانونی خواند و خواستار فرصت دادن به گفتوگوهای منطقهای شد. او ابراز امیدواری کرد محدودیتها از راهی عقلایی برداشته شود. در مقابل، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس، گفته است راهی جز شکستن حصر اقتصادی وجود ندارد. عبور نفتکشها در صورت ممانعت نظامی آمریکا میتواند خطر رویارویی مستقیم را افزایش دهد.
میانجیگری قطر و اختلافهای هستهای
علی الذوادی، فرستاده قطر، جمعهشب به تهران سفر کرد و با مقامهای ایرانی دیدار داشت. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، این سفر و گفتوگویی حدوداً دوساعته را تأیید کرده، اما گفته است مذاکرات رسمی برای بررسی جزئیات فنی آغاز نشده است. گزارش دیگری از دیدار استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دونالد ترامپ، با مقامهای قطری در برلین خبر میدهد. برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز با وزیر دفاع قطر در دوحه دیدار کرده است.
ترامپ گفته است خواهان توافقی دائمی است که مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود. از سوی دیگر، عراقچی پیشتر خارج نشدن مواد هستهای از ایران و استفاده از ذخایر متناسب با نیازهای داخلی را خطوط قرمز تهران دانسته بود. غریبآبادی نیز گفته است انتقال مواد غنیشده به خارج میتواند تأمین نیازهای داخلی را دشوار کند.
یکی از اختلافهای اصلی، سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات ایران است. آمریکا و چند کشور اروپایی خواستار بازرسی از تأسیسات آسیبدیده در حملات سال گذشته شدهاند. بهگفته گزارش منبع، آژانس بهدلیل محدودیت دسترسی تصویر کاملی از وضعیت ذخایر ایران ندارد.
ادعاهای نظامی و تنش در آبهای منطقه
ارتش ایران اعلام کرده است شامگاه جمعه یک جنگنده اف۱۶ آمریکایی را بر فراز خلیج فارس هدف قرار داده و به آن آسیب رسانده است. سنتکام این ادعا را رد کرده و گفته همه هواگردهای آمریکا در منطقه سالم هستند. شواهد مستقلی برای تأیید آسیب به جنگنده منتشر نشده است.
سپاه نیز از بازدید احمد وحیدی از یکی از شهرهای موشکی و رونمایی از پرتابگری دو موشکی خبر داده است. در آبهای نزدیک بندر خصب عمان هم گزارشهایی از اصابت پرتابههای ناشناس به نفتکشها منتشر شده، اما مسئول این حوادث بهطور مستقل مشخص نشده است. تحولات یادشده نشان میدهد تلاش برای میانجیگری ادامه دارد، در حالی که خطر تشدید تنش دریایی و نظامی نیز باقی است.



