حدود ۲ درصد از ژنوم انسانهای امروزیِ خارج از آفریقا از نئاندرتالها بهجامانده است. این میراث ژنتیکی حاصل آمیزش انسان مدرن با نئاندرتالها در جریان مهاجرتهای باستانی است؛ آمیزشی که شواهد آن در ژنوم جمعیتهای گوناگون دیده میشود.
دیوید رایک، ژنشناس و استاد دانشگاه هاروارد، در مقالهای درباره منشأ این توالیهای ژنتیکی و نبود ژن نئاندرتال در جمعیتهای آفریقایی توضیح داده است. نئاندرتالها عمدتاً در اروپا زندگی میکردند و در بخشهایی از خاورمیانه و آسیای مرکزی نیز حضور داشتند.
مسیر آمیزش انسان مدرن و نئاندرتالها
بر پایه توضیحات مقاله، انسانهای مدرن هنگام مهاجرت از آفریقا با نئاندرتالها در خاورمیانه روبهرو شدند و میان آنها آمیزش ژنتیکی رخ داد. نسلهای حاصل از این برخورد به اروپا رفتند و در آنجا نیز با نئاندرتالهای ساکن منطقه مواجه شدند. بنابراین خاورمیانه و بخشهایی از اروپا از نقاط تلاقی این دو گروه بودهاند.
بااینحال، میزان ژن نئاندرتال در جمعیتهای شرق آسیا نیز تقریباً با جمعیتهای اروپایی برابر است. یکی از توضیحهای مطرحشده این است که حدود ۵۰ هزار سال پیش، انسان مدرن از آفریقا و خاورمیانه به مناطق تازهای مهاجرت کرد که نئاندرتالها در آنها ساکن نبودند. سپس نئاندرتالها و دنیسوواها، گروه دیگری از انسانتباران، به این جمعیتها پیوستند. در پی این جابهجاییها، رد ژنتیکی آنها در جمعیتهایی از شرق آسیا، آمریکا و استرالیا باقی ماند.
امروزه توالیهای منتسب به نئاندرتالها در بومیان آمریکا، ساکنان جنوب شرق آسیا و بومیان استرالیا نیز شناسایی شده است. مقاله یادآوری میکند که مهاجرت اروپاییها در قرنهای اخیر، جمعیتهایی با پیشینههای ژنتیکی متفاوت را در آمریکای شمالی و استرالیا در کنار یکدیگر قرار داده است.
میراث ژنتیکی یکسان نیست
میزان و نوع ژنهای نئاندرتالی در انسانهای امروزی یکسان نیست. برای نمونه، نوعی ژن با منشأ نئاندرتالی با افزایش خطر ابتلا به شکل شدید و کشنده کووید ۱۹ ارتباط دارد و در جمعیتهای جنوب آسیا دیده میشود. نئاندرتالها تنها انسانتباران منقرضشدهای نیستند که بر ژنوم انسان اثر گذاشتهاند؛ توالیهایی با منشأ دنیسووایی نیز در جمعیتهایی از جمله تبتیها و مالزیاییها مشاهده شده است. بااینحال، ترتیب دقیق آمیزش انسان مدرن با این گروهها مشخص نیست.
همچنین اطلاعات روشنی درباره اختیاری یا اجباری بودن این آمیزشها وجود ندارد. بااینحال، برخی شواهد با زادآوری اختیاری سازگارند. فردی که حدود ۴۰ هزار سال پیش در رومانی زندگی میکرد، دستکم یک نیای نئاندرتال در فاصله چهار تا شش نسل پیش از خود داشت. نمونه دیگری از سیبری مرکزی نیز دختری را نشان میدهد که یکی از والدینش نئاندرتال و دیگری دنیسووا بوده است.
در جمعیتهای آفریقایی ژن نئاندرتال شناسایی نشده، اما نشانههایی از دیگر انسانتباران باستانی وجود دارد. این یافتهها نشان میدهند ژنوم انسان خردمند در طول زمان کاملاً ثابت نمانده و با گروههای نزدیک خود دادوستد ژنتیکی داشته است.


![اپلیکیشن جمینای حالا می تواند مک را کنترل کند [تماشا کنید]](https://karinacss.ir/wp-content/uploads/2026/11/news-41115.jpg)


