گزارشها حاکی از آن است که آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ علیه کشورمان از فناوری هوش مصنوعی استفاده میکنند و احتمالا به همین دلیل بوده که تعداد حملات بیشتری را در بازه زمانی کوتاهتری انجام دادهاند. به گزارش ایسنا، حمله مشترک ایالات متحده و اسرائیل به ایران، چیزی بیش از تشدید یک درگیری منطقهای ناپایدار را به همراه داشته است. این حمله نشان داده است که چگونه هدفگیری مبتنی بر الگوریتم و اطلاعات مبتنی بر داده، ساز و کار جنگ را تنظیم میکند.
سرعت عملیاتی و کوتاه شدن زنجیره کشتار
طبق گزارش ایسنا (به دلیل عدم دسترسی ترنجی به اینترنت آزاد اما دسترسی گزینشی بعضی رسانهها به این بستر)، نیروهای ایالات متحده و اسرائیل در ۱۲ ساعت آغازین جنگ، نزدیک به ۹۰۰ حمله به اهداف ایرانی انجام دادند. این در حالی است که این سرعت عملیاتی در درگیریهای قبلی روزها یا حتی هفتهها طول میکشید.
فراتر از مقیاس حملات که شامل صدها مأموریت با استفاده از بمبافکنهای رادارگریز، موشکهای کروز و پهپادهای انتحاری بود، آنچه بیش از همه برای تحلیلگران نظامی و اخلاقگرایان برجسته است، نقش فزاینده هوش مصنوعی در برنامهریزی، تجزیه و تحلیل و اجرای بالقوه آن عملیات است.
خطرات جنگ «سریعتر از سرعت فکر»
منتقدان هشدار میدهند که این روند میتواند زمانبندی تصمیمگیری را به سطوحی فشرده کند که در آن قضاوت انسانی به حاشیه رانده شود و دورانی از جنگ را آغاز کند که با چیزی که «سریعتر از سرعت فکر» توصیف شده است، انجام میشود. در اصطلاحات نظامی، «کوتاه کردن زنجیره کشتار» به فروپاشی توالی از شناسایی هدف و اعتبارسنجی اطلاعات گرفته تا مجوز قانونی و آزادسازی سلاحها به یک حلقه عملیاتی بسیار فشردهتر اشاره دارد. این کوتاه شدن فاصله زمانی، نگرانیهایی را ایجاد میکند مبنی بر اینکه متخصصان انسانی ممکن است صرفاً توصیههای تولید شده توسط الگوریتمها را تأیید کنند.
تغییرات ساختاری در تصمیمگیری نظامی
سیستمهای هوش مصنوعی که قادر به پردازش جریانهای گسترده دادهها هستند، با سرعتی که هیچ تیم انسانی نمیتواند با آن برابری کند، به منابعی مانند دادههای پهپادها، تصاویر ماهوارهای و رهگیریهای مخابراتی متصل میشوند. به گفته گاردین، این ابزارها در طول حملات ایالات متحده و اسرائیل در ایران برای تولید توصیههای هدفگیری و فشردهسازی چرخههای برنامهریزی که از نظر تاریخی روزها یا هفتهها طول میکشید، به ساعتها یا حتی چند دقیقه تبدیل شدند.
دیدگاه کارشناسان درباره فشردهسازی تصمیمگیری
کریگ جونز، مدرس ارشد جغرافیای سیاسی در دانشگاه نیوکاسل و متخصص زنجیرههای کشتار نظامی به گاردین گفت که سیستمهای هوش مصنوعی اکنون با سرعتی که از برخی جهات از پردازش شناختی انسان فراتر میرود، توصیههایی برای هدف قرار دادن ارائه میدهند. وی استدلال کرد:
«نتیجه، اجرای همزمان در مقیاس بزرگ است. هدف قرار دادن رهبری، سرکوب موشکی و حملات به زیرساختها به جای اینکه به ترتیب انجام شوند، به صورت موازی اتفاق میافتد.»
دیوید لزلی، استاد اخلاق، فناوری و جامعه در دانشگاه «کوئین مری لندن» نیز هشدار داد که چنین سیستمهایی، جدول زمانی برنامهریزی را به یک «بازه زمانی بسیار باریکتر» برای بررسی انسانی تبدیل میکنند.
چالشهای اخلاقی و تلفات غیرنظامی
کارشناسان اخلاق و فناوری هشدار میدهند که با افزایش نقش سیستمهای هوش مصنوعی در برنامهریزی نظامی، ماهیت نظارت انسانی اساساً تغییر میکند. یکی از نگرانیها، تخلیه شناختی است که در آن تصمیمگیرندگان به راحتی در مقابل توصیههای الگوریتمی تسلیم میشوند و عملاً مسئولیتپذیری انسان را در انتخابهای استراتژیک کاهش میدهند.
به گفته گاردین، این جدایی بهویژه زمانی نگرانکننده است که تلفات غیرنظامیان در خطر باشد. در یک حمله اخیر در جنوب ایران، حداقل ۱۵۰ نفر که بسیاری از آنها دختران دانشآموز بودند، در حادثهای که سازمان ملل آن را «نقض شدید حقوق بشر» توصیف کرد، کشته شدند.
نقش شرکتهای فناوری و مدلهای زبانی
تنشهای اخلاقی پیرامون هوش مصنوعی نظامی انتزاعی نیستند. مدل هوش مصنوعی کلاد (Claude) ساخته شرکت آنتروپیک در همکاری با پالانتیر در گردشهای کاری امنیت ملی ایالات متحده ادغام شده است تا به تجزیه و تحلیل اطلاعات و برنامهریزی جنگ کمک کند.
با این حال، شرکت آنتروپیک در برابر استفاده از سیستمهای خود برای سلاحهای کاملاً خودمختار یا برنامههای نظارت داخلی خط قرمز کشید. دولت ایالات متحده در روزهای منتهی به حملات به ایران اعلام کرد که آنتروپیک تحت این محدودیتها به تدریج از برخی سیستمهای دفاعی کنار گذاشته خواهد شد و اندکی پس از آن، شرکت Open AI برای کاربردهای نظامی مدلهای خود با پنتاگون توافقنامهای امضا کرد.
