اگر فکر میکنید حریم خصوصی شما در فضای مجازی کاملاً امن است، شاید زمان بازنگری این باور فرا رسیده باشد، بهویژه اگر از کاربران فعال شبکههای اجتماعی مانند X یا سایر اپلیکیشنهای محبوب هستید. مطالعهای جدید توسط شرکت Surfshark نشان میدهد که بسیاری از شبکههای اجتماعی پرطرفدار در جمعآوری دادههای مکانی کاربران رفتاری شبیه به ردیابی پیشرفته دارند.
جزئیات مطالعه Surfshark
این پژوهش که روی ۱۰ اپلیکیشن برتر فروشگاه اپل انجام شده، نشان میدهد پلتفرمهایی مانند X (متعلق به ایلان ماسک)، اینستاگرام، Threads و فیسبوک (متعلق به مارک زاکربرگ) بیش از دیگران به دادههای مکانی کاربران علاقهمند هستند، حتی اگر از VPNهای قدرتمند استفاده کنید. این شبکهها دو نوع داده مکانی جمعآوری میکنند:
دادههای کلی: موقعیت تقریبی کاربر را نشان میدهد.
دادههای دقیق: با استفاده از GPS، بلوتوث و آدرس IP، مکان دقیق کاربر را مشخص میکند.
دادههای دقیق به دلیل ارتباط با الگوهای رفتاری و سبک زندگی، حساسترین نوع اطلاعات محسوب میشوند. این دادهها میتوانند برای پیشبینی رفتار، تبلیغات هدفمند یا حتی تبعیضهای برنامهریزیشده استفاده شوند. هرچند دادههای مکانی گاهی برای خدماتی مانند افزودن لوکیشن به تصاویر یا یافتن مکانهای نزدیک مفید هستند، اما به نظر میرسد شبکههای اجتماعی بیش از حد از آنها بهرهبرداری میکنند.
کدام شبکهها بیشتر ردیابی میکنند؟
بر اساس این مطالعه، هشت شبکه اجتماعی محبوب دادههای دقیق مکانی را جمعآوری میکنند. در این میان، X بیش از همه به این دادهها علاقه نشان میدهد. اینستاگرام، Threads، فیسبوک و Pinterest نیز در این دسته قرار دارند و مقادیر زیادی داده مکانی جمعآوری میکنند. در مقابل، Snapchat دادههای کمتری نیاز دارد و لینکدین و یوتیوب تقریباً هیچ اطلاعات مکانی دقیقی جمعآوری نمیکنند.
چرا شبکههای اجتماعی دادههای مکانی را جمعآوری میکنند؟
جمعآوری دادههای مکانی به شبکههای اجتماعی امکان میدهد خدمات بهتری به تبلیغدهندگان ارائه دهند، زیرا تبلیغات هدفمند بر اساس مکان کاربران نمایش داده میشود. با این حال، پژوهشگران هشدار دادهاند که پلتفرمهایی مانند X و Pinterest ممکن است از این دادهها برای ردیابی پیشرفته کاربران استفاده کنند. هنوز مشخص نیست که این اطلاعات با چه کسانی به اشتراک گذاشته میشود یا آیا به دلالان داده فروخته میشود.
چگونه از حریم خصوصی خود محافظت کنیم؟
کاربران میتوانند با انجام چند اقدام ساده، ردیابی دادههای مکانی خود را کاهش دهند:
تنظیمات اپلیکیشنها: در X، به بخش Privacy and Safety بروید و در قسمت Location Information، سه گزینه فعال را غیرفعال کنید. همچنین در بخش Explore Settings، قابلیت مکانیابی را خاموش کنید. سایر شبکههای اجتماعی نیز تنظیمات مشابهی دارند.
مدیریت تنظیمات گوشی: GPS را در مواقع غیرضروری خاموش کنید و دسترسیهای غیرضروری به خدمات مکانیابی را در تنظیمات گوشی محدود کنید.
این اقدامات میتوانند تا حدی از جمعآوری بیش از حد دادههای مکانی توسط شبکههای اجتماعی جلوگیری کنند.
چرا این موضوع مهم است؟
با توجه به افزایش نگرانیها درباره حریم خصوصی، آگاهی از نحوه جمعآوری و استفاده از دادههای مکانی توسط شبکههای اجتماعی اهمیت زیادی دارد. در حالی که برخی پلتفرمها مانند یوتیوب و لینکدین رویکرد محتاطانهتری دارند، پلتفرمهایی مانند X و اینستاگرام همچنان دادههای کاربران را با شدت بیشتری رصد میکنند. کاربران با مدیریت تنظیمات خود میتوانند کنترل بیشتری بر اطلاعات شخصیشان داشته باشند.
